در روابط کاری بین طرفین؛ قرار دادهای مالی یا بطور کلی در تعهدات مالی نیاز به استفاده از چک ضمانت است. این چک ها برای اینکه بعدا مشکلات حقوقی ایجاد نکنند حتما باید دارای یک شرایط و احکام خاصی باشند که در این مقاله از مجموعه دنیای وام، ارائه دهنده انواع وام فوری قصد داریم در مورد آن صحبت کنیم.
تعریف چک ضمانت
به چکی که جهت حسن انجام کار یا تعهد کاری صادر میشود، چک ضمانت گفته می شود؛ تنها شرط به اجرا گذاشتن و برگشت زدن آن عمل نکردن به تعهد یا وعده کاری است به جزء این مورد اگر به هر دلیلی این چک به اجرا گذاشته شود غیرقانونی است و میتوان از مراجع قضایی پیگیری کرد.
چک ضمانت چه کاربردی دارد؟
به طور معمول در موارد زیر نیاز است که چک ضمانت ارائه دهید.
- کارفرما از شما تقاضا دارد برای استخدام چک ارائه دهید.
- پیمان گار هستید و جهت حسن انجام کار مجبورید از چک ضمانت استفاده کنید.
- یک امکان را جاره کرده اید و برای برخی از تعهدات مجور به ارائه چک هستید.
- در یک خرید و فروش یا هر تعهد مالی دیگر
لازم به ذکر است، اگر قصد دارید از چک بعنوان ضمانت استفاده کنید باید از این موضوع آگاهی داشته باشید که چک نماد طلب است بنابر این اگر چکی را بدون قید اضافی ارائه دهید طرف مقابل می تواند هر ز مانی که خواست آن را از طریق بانک برگشت بزند و از طریق مراجع قضایی وجهه آن را مطالبه کند و شما باید اثبات کنید که این چک جهت بدهی نبود و تنها برای ضمانت بوده و احتمال دارد از لحاظ حقوقی برای شما یکسری درد سر ایحاد کند. در خصوص بررسی این مشکلات پیشنهاد میکنیم مطلب “سوءاستفاده از چک” را مطالعه بفرمایید. در ادامه به تمامی نکات لازم در مورد چک ضمانت می پردازیم.
شرایط حقوقی در چک ضمانت
درواقع این چکها جهت بدهی ارائه نشدهاند و نباید نقد محسوب شوند و باید بصورت امانت نگهداری شوند و تنها جهت ضمانت بکارگرفته میشوند و در شرایطی که خلف وعدهای اتفاق نیافتاده است اصلا نباید از آن استفادهای کرد. صدور چک تضمینی بر مبنای ماده ۱۳ قانون صدور چک؛ فاقد وصف کیفری است و طرفی که دارای چک ضمانت است حق شکایت کیفری ندارد.
چک ضمانت را چگونه بنویسیم؟
شیوه ی نوشتن چک ضمانت مانند دیگر چکها است و نیاز است بشکل خوانا نوشته شود و حتما داری تاریخ؛ امضاء و دارای مبلغ بصورت عدد و حروف باشد. اگر چک ضمانت جهت حسن انجام کار ارائه می شود نیاز است در چک قید شود که جهت حسن انجام کار است. اگر طرفی که می خواهید به آن چک دهید این مسئله را قبول نمی کند که عبارت جهت حسن انجام کار را قید کنید پیشنها می گردد در یک قرارداد ضمیمه قید کنید که چرا این چک را ارائه دادهاید و اینکه در چه شرایطی می تواند این چک را وصول کند.
حتما دلیل ضمانت چک قید شود این سبب می شود بعدا در مراجع قضایی کار شما را راحتتر کند و با اطمینان خاطر بیشتری می توانید چنین چکی را صادر کنید. یکی از مهمترین نکاتی که باید در نظر گرفته شود اینکه در چ شرایطی حسن انجام کار انجام نشده است.
حتما اطلاعات کامل چک شامل شمارهی سریال، نوع بانک یا هر مسخص دیگری که دارد در قرار دادی کاری نوشته شود چون این چک دیگر جنبهی کیفری پیدا نمی کند و تنها زمانی که شما کار را به درستی انجام دادید دارنده چک می تواند آن را به اجرا بگذارد. ضمن اینکه اگر چک خط خوردی داشته باشد اعتباری ندارد.
امکان وصول چک ضمانت
همانطور که قبلا اشاره شد تنها شرط به اجرا گذاشتن چک ضمات؛ خلف وعده است. شخص دارنده با این دلیل میتوان آن را به بانک ببرد و از آنجایی که این چکها وصف کیفری ندارند اگر مبلغ ذکر شده در چک در حساب نباشد در این شرایط از طریق مراجع قضایی پیگیری انجام میشود. شایان ذکر است که جهت شکایت نیاز است به دادگاه محل زندگی صادر کننده چک مراجعه کرده و در آنجا این موضوع را اثبات کنید که ایشان به تعهدات خود عمل نکرده است. ضمن اینکه اگر بانک چک در شهر دیگری باشد می توان در آن شهر هم شکایت را انجام دهید.
برگشت زدن چک تضمینی
دو راه جهت وصول چک از صادر کننده و دریافت مبلغ وجود دارد که شامل:
- ابتدا از بانک گواهی عدم پرداخت را دریافت نموده سپس با کپی چک و درخواست حقوفی ضمیمه نموده و به دادگاه مربوطه مراجعه کرده و در آنجا بعد از اثبات عدم تعهد صادر کننده چک اقدام به وصول چک میکنید لازم به ذکر است ک حتما باید عدم تعهد کاری صادر کننده چک اثبات شود
- این روش تحت عنوان روش ثبتی نام دارد، فرایند شکایت دقیقا مانند روش اول است با این تفاوت که به ادارهی ثبت مراجعه می کنید و میتوان اموال غیرضروری مانند منزل، خودرور و اسباب ضروری زندگی را توقیف کرد، این روش با وجود اینکه هزینه بر تر است ولی زودتر از روش حقوقی به نتیجه خواهد رسید، به این شکل که باید ۵ درصد مبلغ چک را شاکی به اداره ثبت جهت صدور اجرایه پرداخت کند.
نحوه اثبات چک تضمینی
همانطور که در بالاتر اشاره شد شاکی ابتدا چک را به بانک میبرد در این مرحله باید ثابت شود که چک ضمانت بوده و جهت پرداخت بدهی نبوده به این دو روش می توان اثبات کرد.
- در پشت یا روی چک عبارتی جهت حسن انجام کار یا قیدی تحت عنوان ضمانتی بودن چک بکار رفته است.
- مشخصات چک در قراردادی که مابین طرفین نوشته شده است برای حسن انجام کار و ضمانت نوشته شود.
چه زمانی میتوان چک را برگشت زد؟
اگر نیاز باشد که چک برگشت داده شود؛ دارنده چک بر طبق قانون ۱۳۵ قانون تجارت؛ باید در یک بازه زمانی ۱۵ روزه این کار را انجام دهد؛ مثلا بدون سپردن وجه خسارت احتمالی میتواند تقاضای توقیف اموال بکند. اگر چک از یک نقطه برای نقطه دیگر کشور صادر شده باشد، این مهلت به 45 روز افزایش خواهد یافت. شرایط زیر میتوان چک را برگشت زد:
- اگر مبلغی که در چک قید شده در حساب صادر کننده چک نباشد
- حساب مسدود باشد
- چک بشکل صحیح تنظیم نشده باشد و همراه با خط خوردگی باشد
- دستور عدم پرداخت از طرف صاحب حساب صادر شده باشد
- ناهماهنگی بین نوشتهها و امضای نادرست اطلاق میشود.
صحبت پایانی
در این مقاله سعی شد تمام نکات مربوط به نحوهی نوشتن چک ضمانت، نحوهی وصول و سایر موارد مهم در زمان استفاده از آن خصوصا در مباحث وام با چک صیادی بیان شود. توصیه میشود هنگام نوشتن چک جهت دریافت وام با آگاهی کامل و دقت زیاد اقدام کنید تا بعدها دچار مشکل یا دردسر نشوید. همچنین در صورتی که فرد صادرکننده به تعهدات خود عمل نکند، میتوان از طریق مراجع قضایی اقدام کرد.